Transfer drewnianych świątyń

Transfer drewnianych świątyń ma daleki rodowód. Drewniane kościoły były wypierane przez murowane, a parafie nie były w stanie utrzymać dwóch świątyń. W wyniku tego niektóre rozbierano, inne zaś – doceniając ich wartość – przenoszono do innych miejscowości, by je uratować. W ten sposób świątynie te ocalono lub przedłużono ich „żywot”. Najstarsza wzmianka mówi o przeniesieniu w 1253 kościoła z nieznanej miejscowości do Kotulina (woj. śląskie), zaś w 1610 lub 1616 przeniesieniu kościoła z Pawłowic do Golasowic. Pewne informacje pochodzą z lat późniejszych.W 1732 roku kościół ze Starej Wsi (woj. Śląskie) przeniesiono do Pawłowa (woj. śląskie), gdzie rozebrano go w 1913 roku. Kościół z Łętowni przeniesiono w 1760 roku do Krzeczowa. W 1800 roku przeniesiono kościół z Pilchowic do Gorzyc (woj. opolskie), gdzie rozebrano go w 1841 roku. Stojący na przedmieściach Opola kościółek św. Barbary przeniesiono do Kolanowic w 1811 roku.Kościół parafialny w Popielewie został przeniesiony w 1888 roku na cmentarz do tej samej miejscowości, gdzie przekształcony stoi do dziś, jednak bez wieży. W 1830 roku cerkiew z Tykocina przeniesiono do Sokół. Kościół z Padwi Narodowej przeniesiono w l. 1885-1890 do Zwernika. Kościół św. Trójcy z Czerni zrekonstruowano w l. 1905-1909 w Świętym Miejscu. Cerkiew z Żurowic przeniesiono w 1919 roku do Dziadkowic. W 1932 roku kościół ze Wsoli (woj. mazowieckie) do Bodzechowa (woj. świętokrzyskie), a w 1937 roku kościół z Gierałtowic (woj. opolskie) stanął w Przewozie. W l. 1937-39 kościół parafialny z Przyszowic przeniesiono do Borowej Wsi. Również na krótko przed wojną, w 1938 kościół z Knurowa przeniesiono do skansenu w Chorzowie, zaś kościół ze Zdziechowic (pow. oleski) przeniesiono do Nasal, gdzie spłonął 11.05.2010 roku. Wcześniej zaś w 1913 roku kościół ze Starego Koźla ustawiono w Parku Szczytnickim we Wrocławiu. Uszkodzony pociskami w czasie Powstania Śląskiego kościół w Zębowicach (woj. opolskie) przeniesiono w 1925 roku w Gliwicach, gdzie rozebrano go w 1989 roku i przeniesiono na cmentarz przy ul. Kozielskiej. Udały się też translokacje kościołów w czasie działań wojennych II wojny światowej. W 1941 roku kościół z Królewca (Rosja) przeniesiono do skansenu w Olsztynku, zaś na Opolszczyźnie kościół z Komprachcic do Ochodzy w 1942 roku. Po wojennych zniszczeniach kościoły drewniane były niepotrzebne lub za małe. W 1947 roku kościół z Zakrzowa przeniesiono do Zakopanego na Harednę. W 1949 roku kościół z Komorowic (woj. Śląskie) przeniesiono do projektowanego skansenu na Woli Justowskiej w Krakowie, gdzie spłonął w 1978 roku, a po odbudowie spłonął ponownie w 2002 roku. W 1951 roku cerkiewkę z Rossolina przeniesiono do skansenu w Sanoku. W 1956 roku kościół parafialny w Kożuchówku przeniesiono na cmentarz do tej samej miejscowości, gdzie rozebrano go w 1987 roku. W l. 1957-58 kościółek cmentarny z Przyszowic przeniesiono do Istebnej na Kubalonkę. Opuszczona cerkiew w Poturzynie została przeniesiona w 1962 roku do Rajska, zaś w 1968 roku cerkiew z Grodzowej trafiła do Sanoka. W 1971 roku kościół z Nieboczowych przeniesiono do Kłokocina, skąd w 1995 roku przeniesiono go do Chorzowa na Górę Wyzwolenia. W 1972 walący się kościół w Ruptawie przeniesiono do Kaczyc koło Cieszyna. Wieżę z zawalonego kościoła w Połomii przeniesiono do Wisły Głębic w 1982 roku. W 1977 roku kościół z Gierałtowic (woj. śląskie) przeniesiono do Rybnika na Wielopole. W 1987 roku kościół z Nowej Wsi (woj. mazowieckie) przeniesiono do Lelis, zaś kościół z Warszawy – Okęcia przeniesiono do Starej Wsi koło Otwocka. Zaś w l. 90 XX w.: Cerkiew z Białej Podlaskiej przeniesiono do Dobratycz w 1993 roku. W 1997 roku kościół z Jaworzynki przeniesiono do Istebnej na Mlaskawkę. W obecnych czasach translokacje mają za zadanie uratować zabytkowe koscioły od zniszczenia. W 2002 roku kościół z Choroszczynki przeniesiono do skansenu w Zaborku. Walący się kościół w Ciecholubiu rozebrano w 2004 roku i w 2011 roku zrekonstruowano w Warcinie. Opuszczony kościół w Bożepolu Wielkim przeniesiono w 2006 roku do skansenu we Wdzydzach Kiszewskich. W 2011 roku kościół z Rzochowa przeniesiono do skansenu w Kolbuszowej, zaś w 2012 roku: kościół z Łasku przeniesiono do Piotrkowa Trybunalskiego, zaś ruinę cerkwi w Kupnej (woj. podkarpackie) przeniesiono do Grodkowa (woj. warmińsko – mazurskie).
Jednak mimo to translokacje nie zawsze się udawały. Było to spowodowane złym stanem budulca lub brakiem pieniędzy na odbudowę. Przykładem takich świątyń może być: Cerekiew (1977), Rogi (19060/1996)* czy Rząśnik (2008).

* Za datę rozbiórki kościoła w Rogach (woj. opolskie) uznaje się datę 1996, choć widziałem datę 1960.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s